Euskara erabiltzen den lurraldean esparru juridiko ezberdinak daude, eta alde handiak daude euskararen aitortzari dagokionez.

Horrela Iparraldean (Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa), frantziar estatuan, euskarak ez du ofizialtasun izaerarik.

Hegoaldean, espainiar estatuan, bi esparru daude:

• Euskal Autonomia Erkidegoan (Bizkaia, Gipuzkoa eta Araba) euskara ofiziala da gaztelaniarekin batera.

• Nafarroako Foru Erkidegoan euskara ofiziala da, gaztelaniarekin batera, lurraldearen zati batean.

Espainiar estatuan badira euskararen erabilerari eragiten dioten eta estatu mailakoak diren funtsezko arau batzuk:

• 1978ko Konstituzioa.

• Azaroaren 26ko 30/1992 Legea, Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearena.

• Eskualdeetako edo Eremu Urriko Hizkuntzen Europako Gutuna.